|
Jaraczewo - gmina, której dzieje sięgają królów Kazimierza III Wielkiego i Władysława Jagiełły.Najwcześniejsze wzmianki udokumentowane dotyczą wsi Góra, które to rozpoczynają się od 1324r. Jaraczewo wywodzi się od grodu Jaraczewskich herbu Zaremba.
W 1394 roku pojawia się w aktach sądowych owe nazwisko jednego z czlonków Beniamina z Jaraczewa i ta wlaśnie data uważana jest za utworzenie miejscowości Jaraczewo.
W tym okresie często wspomina się nazwisko Beniamina z Jaraczewa, który był członkiem"dwudziestu Panów wielkopolskich",którzy to zobowiązali się do zbrojnego poparcia Konradowi w Milczu 9.09.1369r W obliczu spodziewanej śmierci króla Kazimierza Wielkiego, który nie pozostawił po sobie męskiego potomka, w kraju zastanawiano się nad
sukcesją. W kręgach rycerstwa wielkopolskiego pojawiła się myśl, by na tron wynieść księcia oleśnickiego z rodu Piastów.W 1370 roku na tronie polskim zasiadł Ludwik Węgierski idokument z 1369 roku, jako epizodyczny, poszedł w zapomnienie. Wracając jednak do sporów dotyczących istnienia gminy warto równiez wspomniec o aktach kościelnych, które datowane są na ponad sto lat
wcześniej z widniejącym nazwiskiem Andrzeja Zaremba, który pełnil rolę biskupa poznańskiego w latach 1294-1317, być może już wtedy erygował jaraczewski kościół pod wezwaniem św. Marii Magdaleny, o czym świadczyć może fakt nadania tutejszej plebanii dziesięcin kmiecych ze wsi Gola, Jaraczewo i Wojciechowo.
W wiekach XIV i XV Jaraczewo było wsią należącą do rodu Zarembów. Zbiegiem czasu przyjęli oni nazwisko Jaraczewscy z herbem Zaremba.
Jaraczewscy posiadali Jaraczewo do XIX wieku. Przywilej lokacyjny od króla Zygmunta I Starego otrzymał w 1519 roku Trybucy Jaraczewski.
Jaraczewo jest jednym z dwóch miast wielkopolskich lokowanych w XVI wieku, dla których zachował się oryginalny dokument, sporządzony wjęzyku łacińskim a napisany w kancelarii królewskiej na pergaminie z zawieszoną do niego pieczęcią.
W 1789 roku liczyło 322 mieszkańców. Liczba mieszkańców rosła dynamicznie,
ale tylko do 1871 roku, gdy osiągnęła wielkość 1105 osób. W latach następnych nastąpiło zahamowanie rozwoju i spadek liczby mieszkańców. W 1900 roku było ich tylko 861. Nastał III rozbiór Polski i Jaraczewo zostało przywłaszczone do ziemi
Pruskich. Siłą polskich organizacji, dzięki którym w Jaraczewie przetrwały język i kultura narodowa, było to, że miały one charakter masowy, jak na warunki lokalne. Dużą wagę przywiązywano wówczas do stowarzyszeń mających na celu umacnianiepolskości poprzez działalność na niwie gospodarczej. Już w 1873 roku powstaje w Jaraczewie Bank Ludowy. W 1897 roku rozpoczyna działalność
Kasa Oszczędności i Pożyczek. Z myślą o umocnieniu polskiego stanu posiadania w 1907 roku zawiązano również spółdzielnię kupna i sprzedaży płodów rolnych " Rolnik ". Siłą polskich organizacji, dzięki którym w Jaraczewie przetrwały język i kultura narodowa, było to, że miały one charakter masowy, jak na warunki lokalne. Już w 1860 roku istniało jaraczewskie Bractwo Strzeleckie, od 1883 roku działało Towarzystwo Przemysłowców, które na początku XX wieku liczyło 40 członków, a przed rokiem 1912 powstało także Towarzystwo Gimnastyczne " Sokół ". Istniały także: Towarzystwo Czytelni Ludowych, Koło Włościanek, towarzystwa religijne ...
Na tle wszystkich zrywów narodowych, jakie miały miejsce w Jaraczewie nie sposób nie wspomnieć również o fali strajków szkolnych, jakie miały miejsce w latach 1901/1902 i 1906/1907. Okres II wojny światowej, podobnie jak w całej Polsce, zapisał wiele bolesnych kart także w dziejach ludności Jaraczewa. Wielu mieszkańców zginęło walcząc w szeregach Armii "Poznań", w hitlerowskich obozach i więzieniach. Czarną datą w dziejach miejscowości był 11 październik 1939 roku, kiedy to wysiedlono około 90 % polskiej ludności. Po wyzwoleniu nastąpił okres odbudowy i rozbudowy miejscowości. Powstało wiele nowych obiektów użyteczności publicznej oraz zakładów pracy. Do dnia dzisiejszego Jaraczewo pozostało centrum gminy. Właśnie tutaj mieści się siedziba władz gminnych. |
